Categories
Fiction

Ulan-init

?Hooooo!?

Gibira ni Nenet ang pisi nga nagtapot sa ilong sa kabaw, mihunong kini sa pagkadungog sa iyahang singgaak. Nagtungtong siya sa buko-buko sa mananap nga ganina pa naghalhal. Walay klase, mao nang nanghakot silag lubi kauban ang iyahang maguwang nga si Teban, disi-says anyos ug manghod nga si Pawpaw nga dyes ang panuigon. Tig-isa silag tugsak sa iyahang mga igsoon, gama kini sa kawayan nga adunay hait sa punta aron madagit ang lubi nga ilang ipanulod sa ilahang kariton.

?Punu na!? tubag sa igsoong si Pawpaw paghuman og hakot sa lubi.

Categories
Fiction

Ang Kalibotan Gawas sa Kalibotan

WALAY klaro ang mga estorya unsa gyoy tinuod nga nahitabo nila ni Titing Artaud ug Estelita Uy nganong kalit lang silang nawala ug wa na igdungog usa ka buntag sa Abril nga ang kainit sa berano morag mga lansang nga tayaon nga nangahulog sa aseras. Hanap na man god kaayo karon sa memorya sa katawhan ang maong sugilanon? sama kahanap sa saad sa usa ka politikong bakakon. Ang nagpabilin na lang sa kolektibong memorya sa katawhan mao kining mosunod:

Ang mga sakop sa Bathalad ug Ludabi niadtong panahona sa pagkabaniog sa hitabo nagsigeg panakla ug dili makatuo nganong kalit lang silang nawala? sila si Titing ug Estelita? sa sirkulasyon sa katitikan nga unta anaa man sila sa kinapungkayan sa ilang arte sa panulat. Ang mga lingo-lingo ug panakla sa kahinugon mabatyagan bisan diha sa mga sugang neon sa mga balay-kahilayan sa Mango Avenue, mahidunggan bisan diha sa pagawng bosina sa mga dyip-pasaheroan sa Colon.

Categories
Fiction

Ang Panugid Alang Sa Buwan

GAHINAM-HINAM na unta ko nga mahakop niadtong bukton aron mabati ang iyang kainit sa bugnaw kong kagabhion apan wala man diay usa kanila ang alang kanako. Gapnod ra man diay sila nga lumalabay. Apan, magpaabot lang gihapon ko kaniya? ang akong kalipay.

Miss! Hapit na ka ma-late, o. Diri lang sakay, sangpit sa drayber sa habalhabal kanako.

Naigking kog kalit sa kasuwaw sa akong atbang ug dali nga gipanalipdan sa akong tuong palad ang akong mga mata nga wala makapangandam. Takdol ang Buwan ug kini nanamin sa itom nga helmet sa mitimbaya kanako nga habalhabal drayber. Dili sayon ang pagharong sa nagpanuslok nga kahayag sa wanang sa namugna niini nga uniberso apan bisag naghiyong gitutokan ko lang gihapon kini kay basin pa diay og siya mabagatan sa akong panan-aw nga nagpangita sa nahimutangan sa iyang biniyaan.

Categories
Fiction

Baryo Tae

Tingali tiaw para sa uban ang pangalan sa among dapit tungod kay luod ug baho kini apan ang tinuod, diri sa Barangay Bangkal sa lungsod sa Matanao adunay baryo na napuno og tae. Kon mosakay kag habalhabal wa sila katuod anang Baryo Santol kay ang nailhan lamang nila ang Baryo Tae. Sauna, sa crossing una makasulod sa among Baryo adunay dakong punuan sa santol. Sa among baryo halos tanan tawo mag-uuma ug nagsalig sa abot sa uma ug sa yuta. Sa lapad na mga basakaan, sa katol na sampinitan ug tul-id na mga pilapil nagadula ang mga bata na sama nako sauna. Karon na dako na ko ug naa na sa high school, lahi na ang gaduladula ug gadagandagan, ang uban mga ig-agaw ra nako. 

Sukad pa sauna ang among dapit napunog tae ?tae sa kabaw, kanding, kabayo, ug baka. Sa kilid sa mga basakan ginapasibsib ang mga binuhing hayop ug ang mga kabaw ginapalunang sa suba, inig hapon na, hiposon ang mga hayop luyo sa mga tugkaran. Hiniktan ang mga hayop apan inatiman ug maayo ang lawas. Bisan pa man baho ang pangalan sa among lugar, humot gihapon ang panagtimbayaay ug panagtinabangay sa among mga silingan.

Categories
Fiction

Ang Kataposang Sugilanon ni Borges

Aron masabtan ang istorya, balik ta sa sinugdanan.

Pagkadungog nako nga patay na si Uncle Soc, puwerte nakong katawa. Ayaw ko tan-awag ing-ana, ha, kay usahay lang gyod, blood is thinner than water. Apan may laing hinungdan sa akong gibating kalipay.

Boang na si Uncle Soc. Di ni biay-biay; duda ko nga mga flip sa kalsada, kadtong buslot og purol apan sikat gihapon sa ilang ?imaginary barkada?, ang iyang tinuod nga mga kaliwat. Kon makakita ka sa iyang kuwarto, sus! magtuo lagi ka nga squatters area. Apan shalan nga squatters area, adunay laybrari. Kay bisan boang tos Uncle, banggiitan daw to nga magsusulat sauna. Dimalas lang, nga siya ang natugpahan sa cursed gene nga naa gyod kada henerasyon sa among pamilya.