Ang Kataposang Sugilanon ni Borges

Aron masabtan ang istorya, balik ta sa sinugdanan.

Pagkadungog nako nga patay na si Uncle Soc, puwerte nakong katawa. Ayaw ko tan-awag ing-ana, ha, kay usahay lang gyod, blood is thinner than water. Apan may laing hinungdan sa akong gibating kalipay.

Boang na si Uncle Soc. Di ni biay-biay; duda ko nga mga flip sa kalsada, kadtong buslot og purol apan sikat gihapon sa ilang “imaginary barkada”, ang iyang tinuod nga mga kaliwat. Kon makakita ka sa iyang kuwarto, sus! magtuo lagi ka nga squatters area. Apan shalan nga squatters area, adunay laybrari. Kay bisan boang tos Uncle, banggiitan daw to nga magsusulat sauna. Dimalas lang, nga siya ang natugpahan sa cursed gene nga naa gyod kada henerasyon sa among pamilya.

Naa siyay libro nga makapangatol gyod sa akong kamot. Ang problema, iya ning gitago sa usa ka safe su’d gyod sa usa ka hidden vault sa iyang balay. Paranoid pod diay ang boang. Makasabot rako kay kadto nga libro ang bugtong kun nag-inusarang kopya sa kataposang obra ni Jorge Luis Borges, ang labing gamhanang Argentinean writer. Pasabot ini, one of a kind to. Priceless ba.

Sa akong mga nadunggan, sa wa pa siya namatay, plano daw ni Borges magsuwat og sugilanon nga isip tinuod nga labirinto. Ana ang migo sa akong migo, kon mobasa daw ka aning istoryaa, mapriso daw ka hangtod-hangtod sa imong utok. In short, mangaob ka. Apan wa ni mahuman ni Borges, kay siya sab naboang dayon namatay.

Kadtong mga hardcore bibliophiles ra tingali ang makasabot sa akong gauros nga daotan nga pagbati. Ang libro man god, naay kinabuhi. Dapat ni nga panggaon morag tawo, dili ikandado sa usa ka vault

Gahapon, miadto ko sa haya ni Uncle Soc. Gibalik-balik ra nako akong condolence sa akong mga himi nga igagaw. Tando diri, mug-ot gamay didto. Nananghid ko nga mogamit sa ilang banyo, og kalma ra kaayo misaka sa kuwarto ni Uncle Soc. 

Gubot kaayo ang kwarto, morag giagi-an og bagyo. Daghang gisi nga papel ang nagkatag-katag sa puwa nga sawog. Nagluha akong mata sa bahong anso nga mihungaw sa kuwarto. Naay mga brown nga lingin nga vandal sa bungbong; di lang ko segurado kon dugo ba to nga miuga, o tai. Wa sab nako simhota. 

Tupad sa iyang mga bookshelf naay tulo ka framed picture, tagsa para sa iyang tulo ka mga anak. Akong pamati karon, ako si Cobb sa Inception. Naa kos usa ka bangungot. Misuway ko og su’d sa utok ni Uncle, og giduol nako ang retrato ni Cisa, ang labing arangan og dagway ug ang iyang paborito. Og sakto gyod, sa likod sa retrato adunay safe. Karon, unsa sab kaha ang password? Gikulbaan na kog sugod.

Akong gisuwayan og tuplok iyang birthday, og sama sa tanang tiguwang, predictable ra gyod iyang password. Apan marokoy ning tiguwanga. Kadtong gamay pako, hilig ni siya manghatag og mga tigmo. Kana pa gyung binuang nga di matubag. “Abstract” daw lagi kuno. 

Pag-abli nako, wala nay sulod ang safe. Nakatag-an na siya sa akong buhaton. Pisti! Bisan patay na ang boang, giduwaan gihapon kog mind games

Mohawa na unta ko, apan samag kuryoso nga bata nga di kapugong sa iyang kaugalingon, gibira akong mga mata sa mga papeles sa iyang lamesa. Nganong hapsayon paman og butang (hiluna) kon di angay hilabtan? 

Mga notes kini mahitungod sa kang Uncle sab nga unfinished work. Naay drowing pina-style og kuris-kuris sa bata: kanang bitin gani nga nagkaon sa iyang ikog nga gitawag og Ouroboros. Nakahinumdom hinuon ko sa salidang Arrival, nga gisunod sa sugilanon nga Story of Your Life ni Ted Chiang, kon diin ang bida nahatagan og gahom nga makita ang linya sa iyang past, present, ug future nga isip usa ka lingin. Na-program daw iyang utok sa lengguwahe sa aliens, nga ang mga pulong, kon tan-awon nimo, morag marka sa kape nga mahibilin ilawom sa tasa. Based gyud kini sa usa ka teorya sa linguistics, nga nag-ingon nga ang lengguwahe ang maghulma sa huna-huna. Sama bag lahi-lahig programming language, lahi-lahi pod og software sa computer. Mao sab tingali ni ang gihuna-huna ni Borges, no? Gamit ang tinuod nga lengguwahe, gusto siya mag-install og labyrinth sa utok sa tawo. Sipaa!

Sa ilawom aning mga notes ang way kataposang sugilanon ni Uncle Soc. Milingkod ko og ako ning gibasa, kay mubo raman sad. Way klaro iyang gipangsuwat, iyang utok mas katag pa sa iyang kuwarto. Milutaw gikan sa ubos ang pagtiyabaw nga morag katawa, ug nanimbawot akong balhibo kay naay gahinay-hinay og tunob sa hagdanan. Apan wa nakoy pake. Gisuyop nako sa akong gibasa.

Nahimuot ko nga ang bida kay gipangalan niya nako. Nangita sab si Hal, sa istorya, og libro nga one of a kind. Naay namatay. Naa say naboang. Libog kaayo kay ang kataposan ang sinugdanan, ug ang sinugdanan, kataposan. Way klaro iyang gipangsuwat, iyang utok mas katag pa sa iyang kuwarto. Wa koy nasabtan, balik kaha ta sa sinugdanan?

Si Al Osiris Ingking kay usa ka manunuwat gikan sa Calamba, Cebu City.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: